Some posts contain compensated links. Please read this disclaimer for more info.

Jelsa, miasteczko mniej olśniewające i znane niż znajdujące się w jego pobliżu miasto Hvar, jest oazą bezpiecznego i autentycznego stylu życia na jednej z najpopularniejszych chorwackich wysp, obfitującej w wino i przepiękne plaże.

Witamy w Jelsie, rodzinnym raju plażowym i winiarskiej stolicy Dalmacji!

Wyobraź sobie urocze miasteczko na najbardziej słonecznej wyspie w Europie, położone przy urzekającej marinie w pobliżu licznych plaż, idealnych dla rodzin z dziećmi, które jest także winiarską stolicą Dalmacji, miejscem aktywnego wypoczynku, w którym ponadto mieści się „pjacą” (główny plac) o najbardziej wyluzowanym stylu życia, jaki można sobie wyobrazić. To wszystko – na jednej z najwspanialszych chorwackich wysp. Brzmi to jak raj na ziemi? No właśnie. Witamy w Jelsie!

Jak dostać się do Jelsy i poruszać się po wyspie Hvar?

Samolotem

Chociaż na Hvarze znajduje się małe lądowisko, ma ono możliwość obsługi tylko małych samolotów przewożących do 6 pasażerów. Głównym lotniskiem obsługującym Jelsę jest Lotnisko w Splicie, skąd autobusem lub prywatnym transportem można dostać się do portu w Splicie. Następnie promem lub katamaranem można wybrać się na wyspę Hvar. Więcej informacji na temat lotniska w Splicie i dojazdu do niego można znaleźć tutaj.

Drugą opcją jest wylądowanie na lotnisku w Dubrowniku, po którym następuje jazda do Drvenika, skąd promem można dotrzeć do miejscowości Sućuraj, znajdującej się na wschodnim brzegu wyspy Hvar. Jeśli lecisz do Dubrownika i nie masz do dyspozycji samochodu, bardziej sensownym rozwiązaniem byłoby pojechać z Dubrownika do Splitu i stąd statkiem dostać się do wyspy Hvar: połączenia będą lepsze i można będzie bezpośrednio dotrzeć do miejsc docelowych, korzystając z sieci autobusów, które umożliwią Ci dalszą podróż. W dodatku do dyspozycji są także lotnisko w Zadarze (na którym wylądują samoloty tanich linii lotniczych Ryanair) i lotnisko na wyspie Brač, w pobliżu wyspy Hvar (będąc na lotnisku, transferem można dotrzeć do miejscowości Bol, skąd katamaranem można dostać się do Jelsy).

Promem

Prawie wszyscy przybywają na Hvar drogą morską. Na wyspie znajdują się dwa terminale promowe, w związku z czym są dwa kierunki promowe: Głównym jest dwugodzinny rejs do Splitu z miasta Stari Grad, znajdującego się 8 km od Jelsy, z którą połączony jest linią autobusową. Jest też inny prom o mniejszych rozmiarach, płynący do miejscowości Sućuraj. Po przybyciu do niej czeka na Ciebie oszałamiająca godzinna jazda w stronę Jelsy przez wschodnią część wyspy Hvar (zaznaczam, że w niektórych częściach mogłaby stać się  sporym wyzwaniem dla nerwowych kierowców).

Zdecydowanie najwygodniejszym sposobem dotarcia do Jelsy jest jednak dzienny katamaran ze Splitu, zatrzymujący się także w miejscowości Bol na wyspie Brač. Łódź odpływa z Jelsy codziennie o 06:00 (rozkład rejsów w niedzielę może różnić się w zależności od sezonu) i wraca z powrotem ze Splitu o 16:00 lub 16:30. Podróż trwa około 100 minut, a popołudniowy rejs odbywa się odpowiednim czasie, by mógł odebrać przylatujących pasażerów. Innymi słowy, zaledwie kilka godzin po wylądowaniu w Splicie możesz już znaleźć się na głównym placu w Jelsie, delektując się swoim pierwszym tegorocznym chorwackim drinkiem.

Są również regularne katamarany ze Splitu do miasta Hvar, a także połączenia z Korculą i Dubrownikiem. Więcej informacji na temat rejsów promem i katamaranem w stronę wyspy Hvar można znaleźć w naszym artykule nt. połączeń promowych w Chorwacji.

Należy pamiętać, że katamaran nie zawsze płynie przy złej pogodzie. Warto także wiedzieć, że w przypadku gdy katamaran nie zacumuje w porcie na noc, to prawie na pewno nie będzie go tam rano. W związku z tym, jeśli planujesz wczesny lot, zalecamy skorzystać z promu, który odpływa o 05:30 nad ranem z miasta Stari Grad. Autobus z Jelsy odjeżdża zaś około 04:35. Zawsze możesz zadzwonić do Jadrolinii pod numer +385-21-338333, aby zapytać, jaka jest sytuacja (pracownicy Jadrolinii mówią po angielsku). Bilety można kupić online lub w kiosku przy porcie.

Samochodem

Jeśli jedziesz samochodem i wybierasz się na prom płynący do Starego Gradu, udaj się do portu w Splicie (chorw. Trajekna Luka). W szczycie sezonu zalecamy przyjechać tam nawet kilka godzin wcześniej, ponieważ robi się tam bardzo tłoczno. Należy pamiętać, że bilety kupione online NIE gwarantują wjazdu samochodu na prom. Mianowicie wjazd samochodów odbywa się całkowicie na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”. Więcej o poruszaniu się samochodem po Chorwacji możesz dowiedzieć się tutaj.

Poruszanie się po wyspie Hvar – autobusem, samochodem i skuterem.

Linie autobusowe między portami i głównymi miastami funkcjonują całkiem dobrze. Podróż od Jelsy do portu zajmuje około 20 minut, a do miasta Hvar, wliczając przystanki, niecałą godzinę.

Powyżej widać rozkład jazdy autobusów w momencie pisania tego artykułu. Niestety, nowe rozkłady jazdy autobusów wciąż są aktualizowane w formacie PDF, natomiast zawsze można sprawdzić aktualny rozkład drogą telefoniczną lub mailową. Niemniej jednak, postaramy się aktualizować ten artykuł.

Poruszanie się samochodem po Hvarze jest bardzo relaksującym przeżyciem, w trakcie którego przy okazji można się natknąć na kilka starych samochodów, które gdzieś indziej być może nie przeszłyby kontroli technicznej, ale są tutaj używane przez miejscowych na potrzeby dojazdu na pola uprawne.
Samochód można wynająć w Jelsie. Naprawdę warto rozważyć wynajem samochodu będąc już na wyspie, zamiast wynająć samochód na lądzie, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i długim czekaniem przy wjeździe na prom.

Natomiast bardzo popularnym sposobem poruszania się jest także jazda wynajętym skuterem, w związku z czym od połowy czerwca główna droga wyspy robi się coraz bardziej zatłoczona turystycznymi skuterami.
W zasadzie jest jedna główna droga na wyspie, prowadząca od wschodu na zachód, łącząca Sućuraj z miastem Hvar. Jadąc z miasta Stari grad, można skorzystać z szybkiej, nowej drogi lub z tej starej, mniej uczęszczanej, która jest jedną z najpiękniejszych tras w Europie, przynajmniej według mojej opinii.

Natomiast jedno przeżycie, którego nie wolno Ci przegapić, jeśli lubisz odrobinę adrenaliny w czasie jazdy. Tunel Pitve to chyba ostatni nieodkryty plan filmowy w Europie, kryjący w sobie także – własną piwnicę z winami. Zapewni Ci on niezłe przeżycie, o czym możesz się przekonać na powyższym filmiku.

Parking w Jelsie

W Jelsie jest dużo miejsc parkingowych. Główny parking znajduje się zaraz po wjeździe do miasta po lewej stronie, za dworcem autobusowym i pocztą. Jest on płatny, a jego cena wynosi 8 kun za godzinę. W różnych częściach miasta dostępne są również inne parkingi, z których największy znajduje się po wjeździe do miasta, obok przystanku autobusowego.

5 rzeczy, których nie można przegapić będąc w Jelsie

Wino

Witamy w krainie wina! Nie przychodzi mi do głowy inne miasto, które miałoby większe prawa do tytułu Dalmatyńskiej Stolicy Wina. Pomijając już jej ponad 2400-letnią tradycję uprawy winogron, Jelsa przez wieki odgrywała rolę ważnego eksportera wina, aż do pojawienia się filoksery w XIX wieku.

W tamtych czasach pod uprawą znajdowało się 5700 hektarów winnic. Dla porównania, dzisiaj pod uprawą jest zaledwie 280 hektarów, ale braki w ilościach wielokrotnie nadrabiane są jakością. W kontynuacji tego artykułu dowiesz się więcej zarówno o jakości hwarskiego wina, jak i o tworzących je lokalnych winiarzach.

Jeśli chciałbyś spróbować nowych szczepów, znajdujesz się na właściwej wyspie. Mianowicie jest kilka rodzimych szczepów, które rosną tylko na wyspie Hvar. Miłośnikom białych win polecamy Bogdanusę (dosłownie „dar od Boga”) i Prc, podczas gdy Darnekusa to lokalny czerwony szczep. Natomiast najpopularniejszym czerwonym winem jest Plavac Mali, wywodzący się ze szczepu Zinfandel. Niektóre z najpotężniejszych odmian Plavac Mali pochodzą z właśnie południowych zboczy wyspy Hvar.

Za Križen

Nigdy nie doświadczyłem czegoś podobnego do tradycji mającej miejsce w na wyspie Hvar w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek i niezmiennie jest to mój ulubiony czas na wyspie. Od ponad 500 lat, z sześciu wiosek i miejscowości: Jelsa, Pitve, Vrisnik, Svirce, Vrbanj i Vrboska, jednocześnie wyruszają procesje pielgrzymów prowadzonych przez wybranych mężczyzn niosących krzyż, pokonujących w trakcie nocnego pochodu około 22 km. Jest to noc pełna modlitwy, medytacji i pieśni religijnych. Każda procesja przechodzi przez pozostałych 5 wiosek i ich kościoły, po czym wraca na miejsce, z którego wyruszyła. W przypadku Jelsy, wyczerpany już mężczyzna niosący krzyż biegnie ostatnie kilka metrów, zanim uklęknie przed oczekującym księdzem i odda krzyż. Spektakularne zakończenie procesji 2020 roku można zobaczyć na poniższym filmiku. Tradycję tę wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO w 2009 roku.

Pandemia poważnie wpłynęła na procesję w 2020 roku. Tak bardzo, że to właśnie ja byłem jedyną osobą na głównym placu, w chwili jej rozpoczęcia. Miałem możliwość udokumentowania tej niezwykłej nocy i podzielenia się nią ze wszystkimi, którzy nie mieli okazji tam być, przyznam że był to dla mnie ogromny zaszczyt. Przeczytaj więcej o zeszłorocznej procesji w tym artykule.

Wioska Humac i jaskinia Grapčeva splija

Eko-etno wioska Humac to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na wyspie, położone 6 km na wschód od Jelsy (lub 10 minut jazdy samochodem). Ta opuszczona wioska pasterska jest swoistym skansenem, jedynym w swoim rodzaju na terenie Dalmacji. I powoli wraca on do życia. Mieści się w nim znakomita restauracja o tej samej nazwie, Konoba Humac. Poza tym niektóre ze wspaniałych kamiennych domów zostały odnowione, oferując całkiem sielankowe, choć niezwykle, rustykalne zakwaterowanie.

Kilka lat temu zaczęto organizować Eko-etno Festiwal Humac, którego klimat można poczuć na powyższym filmiku.

Będąc w Jelsie, nie wolno przegapić wizyty w zdumiewającej neolitycznej jaskini Grapceva splija, do której organizowane są wycieczki z Konoba Humac. Szczegółowe informacje można uzyskać w placówce Wspólnoty Turystycznej Miasta Jelsy.

Produkcja czekolady Gamulin

Turystyczna oferta Jelsy niedawno została wzbogacona o czekoladki Gamulin, smakołyki łączące lokalne zioła z przepyszną czekoladą. Słowami producenta:

„Jeśli kiedykolwiek znajdziesz się na wyspie Hvar, odwiedź nas w naszym sklepie z czekoladą na nabrzeżu Jelsy. Tu właśnie dzieje się magia: najlepszej jakości czekolada wzbogacona jest różnorodnymi owocami i ziołami, w które obfituje wyspa, łącząc w sobie piękno śródziemnomorskich zapachów i smaków, które możesz zabrać ze sobą do domu.”

„Oprócz ręcznie robionej czekolady najlepszej jakości, w naszym sklepie można również skosztować lodów wzbogaconych kawałkami naszych czekoladek, a także innych słodkich przysmaków robionych przez wyspiarskie kobiety według przepisów naszych babć.”

Poza świetnymi pamiątkami, w ofercie sklepu znajdują się także warsztaty, w ramach których można zrobić własne czekoladki. Dowiedz się więcej na stronie Gamulin Chocolates.

Pjaca: poznaj najpyszniejsze lody i najlepszy styl życia w całej Chorwacji

Odkąd w 1963 roku do Jelsy przybyli pewni trzej bracia z Macedonii, słynie ona z wyśmienitych lodów. Będąc na miejscu, nie wolno przegapić ich niepowtarzalnego smaku! Poza tym lody są częścią codziennego rytuału życia na głównym placu w Jelsie (chorw. „pjaca”), niesamowicie zrelaksowanym miejscu pod błękitnym dalmatyńskim niebem, w którym spędziłem znaczną część swojego wieloletniego pobytu na wyspie.

Gdzie przenocować

Panorama Penthouse Jelsa, czyli życie z moją „punicą”

Najlepsze miejsce na pobyt w Jelsie? Być może jestem trochę nieobiektywny, bo ten apartament prowadzony jest przez moją żonę, ale uważam, że trudno znaleźć nocleg o jakości takiej, jaką cechuje Penthouse Panorama Jelsa. Sprawdź dostępne terminy na platformie Airbnb.

Kilka kroków dalej znajdują się Apartamenty Miličić, prowadzone przez wspaniałą osobę, jaką jest moja „punica”, czyli moją teściową.
Jest to kolejna świetna opcja o bardzo przystępnej cenie (od 45 euro za noc). Wszelkie pytania prosimy kierować pod adres [email protected]

W Jelsie jest ponad 300 prywatnych kwater, których oferty można sprawdzić tutaj.

Hotel Hvar Jelsa: all-inclusive i inne opcje hotelowe

Główna firma hotelarska w Jelsie jest własnością Węgrów. Niestety, inwestycje w ich hotele były niewielkie, ponieważ przez wiele lat mieszkali w nich uchodźcy z wojny domowej, która miała miejsce w latach 90. XX wieku. Z tego powodu Hotel Hvar i Fontana Resort posiadają tylko 3 i 2 gwiazdki. Z drugiej strony, to się przekłada na to, że ceny w tych hotelach są znacznie przystępniejsze niż w innych hotelach na wyspie. Obydwa mają doskonałe lokalizacje, tuż przy morzu. Jeśli więc sprawdzisz oferty all inclusive w opcji last minute na pobyt w hotelach Fontana i Hvar Jelsa, ceny mogą okazać się naprawdę wyjątkowo przystępne. Najlepsze oferty na zakwaterowanie w Jelsie znajdziesz tutaj:

Booking.com
Kemping w Jelsie

W Jelsie dostępny jest cały szereg opcji kempingowych. Do wyboru są trzy pola namiotowe znajdujące się nad morzem. Camp Mina znajduje się najbliżej katamaranu (skręć w lewo, gdy wysiądziesz z katamaranu i będziesz w odległości 300 metrów od kempingu). Dalej, wokół zatoki, umiejscowione są także kempingi Holiday oraz Grebišće.

Gdzie dobrze zjeść i wypić

Me and Mrs Jones

Minęła ponad dekada, odkąd Josipa i Jurica otworzyli swoją pierwszą restaurację o dość nietypowej nazwie, Me and Mrs Jones. Po tym jak w 2009 roku szturmem przejęli scenę gastronomiczną Jelsy, zmienili kilka lokalizacji w porcie, by w końcu zająć najlepsze miejsca w całym mieście. Zacumuj swoją łódź tuż przed restauracją, a następnie spędź popołudnie podziwiając widok na stare miasto po drugiej stronie zatoki.

Artichoke

Otwarcie Restauracji Artichoke w 2015 roku stanowiło wyjątkowy dodatek do sceny gastronomicznej Jelsy, wzmacniając jak dotąd niezbyt bogatą tradycję jadania w ekskluzywnych restauracjach (ofertę dań w stylu fine dining). Mianowicie jest to jedna z nielicznych ekskluzywnych restauracji na wyspie (wraz z Me and Mrs Jones), do której w tym celu przyjeżdżają także goście z miasta Hvar. Jest to również pierwsze miejsce na wyspie, oferujące szeroką gamę win na kieliszki.

Pizzeria Jelsa

Oprócz wspomnianych już wyśmienitych lodów, niektórzy twierdzą, że pizze w Pizzerii Jelsa są także najlepsze na całej wyspie. Lokalizacja pizzerii jest rewelacyjna (mieści się ona w różowym budynku tuż przy wejściu na plac), obsługa w niej jest znakomita i – według rzetelnych informacji, jakie uzyskałem – kelnerzy w niej są niezwykle przystojni.

Nono

Będąc na starówce, na tyłach głównego placu przejdź obok kościoła. Gdy dotrzesz na tylną część starego miasta, ujrzysz wspaniałą dalmatyńską konobę (tawernę), oferującą tradycyjne dalmatyńskie dania przygotowane z lokalnych produktów, doskonale współgrające z autentycznym klimatem, jaki cechuje tawernę Nono.

Murvica

Pensjonat i restauracja Murvica to kultowe miejsce w Jelsie, zarządzane przez jedną z najbardziej pracowitych par na wyspie: Angelikę z Niemiec i miejscowego chłopaka – Djordana. Do ich działalności niedawno dołączyli także ich dwaj synowie. Oprócz doskonałej oferty pensjonatu i restauracji, Murvica jako pierwsza zaoferowała zakwaterowanie w stylu Robinsona w Humacu. Będąc w Murvicy, koniecznie skosztuj lokalnej oliwy z oliwek, która regularnie zdobywa medale za swoją wyjątkową jakość.

Taula

Kilka lat temu, w budynku narożnym w porcie, po nowej stronie miasta, powstała tawerna Taula. Jest to przytulne miejsce oferujące wysokiej jakości danie, z kilkoma niespodziewanymi dodatkami do tradycyjnej kuchni dalmatyńskiej: np. dania z królika są tutaj znakomite!

Step Up

W Jelsie jest mnóstwo miejsc na relaks przy kawie lub czymś mocniejszym. Najlepszym tarasem z widokiem może pochwalić się Step Up, bar umiejscowiony na głównej rivie (nadbrzeżnej promenadzie), w pobliżu restauracji Artichoke. Ma on w ofercie również dania w formie tapas z połączeniu z różnymi napojami. Jest to idealne miejsce, by cieszyć się ze wspaniałego widoku na morze, górę Biokovo i przechadzających się przechodniów.

Mojito

Jednak najlepsze miejsce na totalny relaks jest – Mojito. Położony tuż przy morzu, naprzeciwko starego miasta, jest to bar spokojny w dzień, a nocą tętniący życiem. Można tam zamówić wszelkie możliwe odmiany mojito i innych koktajli, w tym także pierwszy koktajl na wyspie Hvar wykonany w 100% z lokalnych składników. Jest to także najpopularniejsze miejsce na wieczorne wyjście w Jelsie.

Cafe Splendid

Myślę, że spędziłem więcej czasu w Cafe Splendid niż w jakimkolwiek innym lokalu w swoim życiu. Przez lata to miejsce było tak naprawdę moim biurem: najpierw dla mojej firmy zajmującej się nieruchomościami, a później dla portali Total Hvar i Total Croatia News. Do tego przyczyniło się połączenie różnych czynników: lokalizacji na głównym placu, wyjątkowego strudla wiśniowego i niekończącej się liczby kufli zimnego piwa. Gdybyś chciał nawiązać nowe kontakty, warto wiedzieć o tym, że codziennie od godz. 11 do 13 zbiera się tutaj małe grono ekspatów.

Tarantela

Po drugiej stronie placu, naprzeciwko Cafe Splendid, znajduje się Tarantela, jedno z najpopularniejszych miejsc na spotkanie w Jelsie. Obydwie kawiarnie są idealnymi miejscami dla rodziców, którzy mogą spokojnie obserwować, jak ich dzieci biegają i bawią się w jednym z najbezpieczniejszych i najbardziej zrelaksowanych miejsc na świecie.

5 najlepszych wycieczek jednodniowych z Jelsy

Miasto Hvar i Pakleni otoci (Wyspy Piekielne)

Oddalone od Jelsy o mniej niż godzinę jazdy autobusem i zaledwie pół godziny samochodem, miasto Hvar jest wystarczająco blisko, by odwiedzić go w ramach jednodniowej wycieczki, jednocześnie będąc na tyle daleko, żeby imprezujące tłumy nie docierali do sielankowego życia w Jelsie. Dowiedz się więcej o mieście Hvar w naszym artykule pt. Hvar w pigułce.

Stari Grad i Vrboska

Mój ulubiony spacer po Jelsie stanowi trasa wzdłuż wybrzeża, prowadząca do „Małej Wenecji”, czyli przepięknej miejscowości Vrboska, z pewnością jednego z najbardziej malowniczych miejsc Dalmacji. Jak ten spacer wygląda sprawdź powyżej, a oto 25 rzeczy, które musisz wiedzieć o Vrbosce.

Vrboska znajduje się przy wschodniej końcówce Starogradzkiego pola, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jeśli jedziesz rowerem lub samochodem (albo masz dużo energii na piechotę), kontynuuj dalej, aż dotrzesz do Starego Gradu, najstarszego miasta na wyspie, które zostało zasiedlone przez Greków w 385 r. p.n.e. Jest tam wiele do zobaczenia i zrobienia, jak widać w poniższym filmiku oraz w naszym artykule, w którym znajdziesz 25 rzeczy, które warto wiedzieć o tym wspaniałym mieście.

Przez tunel Pitve do rajskiej plaży Zavala

Jakkolwiek by plaże w Jelsie nie były wspaniałe, wielu miejscowych jednak woli plaże po południowej stronie wyspy, w szczególności Zavala i Ivan Dolac. Twierdzą, że woda jest tam zawsze nieco cieplejsza. Być może chodzi o to, że zazwyczaj odwiedzają te plaże po delektowaniu się doskonałymi winami, będąc w południowej części wyspy. W każdym razie, zdecydowanie warto przejechać samochodem przez tunel Pitve i zwiedzić południową stronę wyspy. Postaraj się wybrać się do Sveta Nedelja – nie tylko dla wybornych win w winiarni Zlatan Otok i widoków na imponujące klify, ale także by odwiedzić tę bardzo uroczą starą wioskę.

Bol i Zlatni Rat

Chociaż katamaran z Jelsy do Splitu odpływa w kierunku Bol o 06:00 nad ranem, są też inne opcje na jednodniową wycieczkę do tej popularnej miejscowości na wyspie Brač. Mianowicie taksówki wodne codziennie kursują między Jelsą a Bolem: Zwykle wyjeżdżają między godz. 09:00 a 10:00, a wracają około godz. 18:00. Ceny biletów wynoszą około 80 kun w obie strony, a podróż trwa godzinę.


Nierzadko się zdarza, że w ciągu tego godzinnego rejsu towarzyszą nam – bawiące się delfiny. I chociaż kultowa plaża Zlatni Rat jest najpopularniejszą atrakcją turystyczną w Bolu, na niej się nie kończy bogata oferta tej miejscowości. Więcej o niej dowiesz się w naszym artykule, przedstawiającym Bol jako idealne miejsce dla rodzin z dziećmi.

Hwarski szlak winiarski

Czy już wspomniałem, że Jelsa była dalmatyńską stolicą wina? Winiarze z wyspy Hvar spotykają się latem, aby organizować wspaniałe imprezy, podczas których można skosztować lokalnych win w sielankowej scenerii oraz przy doskonałej muzyce. Oto przykład takiego wydarzenia sprzed kilku lat w mieście Stari Grad (z angielskimi napisami). Degustacje można zorganizować skontaktując się z winiarzami Andro Tomić (Bastijana), Ivo Dubokovic i Teo Huljic – więcej informacji o nich znajdziesz poniżej).

Polecamy również wspaniałe wycieczki winiarskie w organizacji Hvar Wine Tours.

Plaże w Jelsie

Jelsa słynie z przepięknych plaż, w tym kilku w Chorwacji rzadko spotykanych – piaszczystych plaż, bardzo popularnych wśród rodzin z małymi dziećmi. Poza tym przeważają tutaj skaliste i kamieniste plaże, a dzięki małej ilości piasku, woda jest krystalicznie czysta. Więcej szczegółów o plażach w Jelsie znajdziesz w moim artykule, który kiedyś napisałem dla portalu TCN.

5 rzeczy, których nie wiedziałeś o Jelsie

Pierwszy hydroplan we współczesnej historii europejskiego lotnictwa wylądował właśnie w Jelsie.

Mianowicie 27 sierpnia 2014 roku z miejscowości Resnik, niedaleko Lotniska w Splicie, wystartował pierwszy we współczesnej historii europejskiego lotnictwa rozkładowy lot hydroplanem. Około 15 minut później, Twin Otter, hydroplan linii lotniczych European Coastal Airlines wylądował na wodzie przy porcie w Jelsie.

Zachwycające 15-minutowe loty, najpierw do lotniska w Splicie, a następnie do centrum Splitu, zasadniczo zmieniły sposób życia na wyspie. Niestety, nie miało to trwać zbyt długo, ponieważ linie lotnicze European Coastal Airlines ogłosiły upadłość wkrótce po tym, jak w 2016 r. wszystkie ich loty zostały uziemione decyzją Chorwackiego Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Pierwsze zezwolenie na pobyt dla cyfrowych nomadów na jednej z chorwackih wysp zostało wydane właśnie w Jelsie

Kolejna ciekawostka dotyczy czegoś zupełnie innego: około 7 lat po wyżej wspomnianych wydarzeniach, Amerykanka Jessica Romano została dopiero drugą osobą (i pierwszą na jednej z chorwackich wysp), która uzyskała zezwolenie na pobyt dla cyfrowych nomadów. Wraz ze swoim partnerem Thibaud w pełni zintegrowała się z lokalnym społeczeństwem Jelsy. Jest to świetny przykład wielorakich korzyści współdziałania cyfrowych nomadów i lokalnych społeczności w Chorwacji. Więcej informacji o tej parze i jej chorwackiej przygodzie możesz dowiedzieć się w filmiku powyżej, a jeszcze więcej szczegółów znajdziesz w tym oto wywiadzie.

Pierwsza dyskoteka na terenie całej byłej Jugosławii znajdowała się w Jelsie

W 1964 roku Jelsa była dość imprezowym miejscem, ponieważ otwarto tam dyskotekę o nazwie Amfora. Co więcej, w latach 80. w Jelsie znajdowały się aż 4 kluby nocne, które sprawiły, że Jelsa stała się znacznie bardziej tętniącym życiem nocnym miejscem niż miasto Hvar.

Drogie panie, uważajcie, bo Jelsa ma własnego superbohatera: poznajcie Lavandermana

A gdzie indziej można by znaleźć swojego własnego superbohatera, jeżdżącego białą Vespą i noszącego lawendowy trykot i żółtą pelerynę? Poznaj Lavandermana z Jelsy. Chcesz dowiedzieć się o nim więcej? Poszukaj galerii sztuki Dalmacijaland na starym mieście i poznaj twórcę Lavandermana, Toniego, który prowadzi jedną z najbardziej intrygujących galerii sztuki – Dalmacijaland.

Poznaj kaplicę Jelsa pobłogosławioną przez papieża

Nie każdy miejscowy wie, że w Jelsie znajduje się kaplica pobłogosławiona przez samego papieża. Dowiedz się więcej w artykule o Sekretach Jelsy: Wewnątrz najciekawszego domu na Hvarze.

Aktywności w Jelsie – sportowy raj

Klub wioślarski Jelsa

Jelsa to swoiste centrum sportowej doskonałości. Mieszkając tam, ciągle byłem zaskoczony jakością wyborem aktywności sportowych oferowanych miejscowym dzieciom. Wielu sportowców wychowało się w Jelsie: od jednej z najlepszych drużyn szachowych w kraju, po z pewnością jeden z najlepszych klubów wioślarskich. Klub ten znajduje się w centrum miasta, w hangarze przy katamaranie, gdzie pan Jerko wykonuje znakomitą pracę wychowując najmłodsze pokolenia sportowców Jelsy.

Mistrzostwa w piłce nożnej na wyspie: Forska Liga

Czy wiedziałeś, że wyspa Hvar ma swoją własną ligę piłkarską? Populacja licząca mniej niż 11 000 ma ligę składającą się z 10 drużyn, a Jelsa jest jedną z nich! Jelsa ma bowiem całkiem niezłą tradycję piłkarską, a, co ciekawe, kiedyś członkowie klubu Hajduk Split zimą przyjeżdżali tu na treningi. W jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń sportowych, w których brałem udział, drużyny Iranu i Chorwacji rozegrały międzynarodowy mecz futsalowy w hali sportowej w Jelsie.

Park rozrywki Hvar – Hvar Adventure Park

Od wieczorów kawalerskich po imprezy paintballowe dla dzieci, Adventure Park Hvar Jelsa zapewnia świetną zabawę dla całej rodziny, a znajduje się  w leśnym otoczeniu, tuż za hotelem Fontana.

Nurkowanie z akwalungiem

Nurkowanie na wyspie Hvar w większości organizowane jest w mieście Hvar, ale w Jelsie też są niektóre ciekawe opcje do uwzględnienia. Dowiedz się więcej o centrum nurkowym Black Pearl.

Kolarstwo

W ostatnich latach wiele wysiłku włożono w rozwój Hvaru jako miejsca dla kolarzy i rowerzystów. Dzięki temu powstała mapa rowerowa wyspy, która jest dostępna w lokalnej placówce Wspólnoty Turystycznej. Jest także coraz większa liczba wypraw rowerowych po wyspie, a Jelsa staje się ich coraz bardziej popularnym celem.

Wspinaczka skałkowa

Brakuje Ci adrenaliny, gdy podziwiasz piękno Adriatyku? Solidną dawkę (wraz z imponującymi widokami) zapewnią Ci jedne z najlepszych miejsc wspinaczkowych w Dalmacji, znajdujące się w okolicach Jelsy. Udaj się na wschód do stromych klifów Vela Stiniva lub sprawdź, jakie wyzwania czekają Ciebie na klifach Sveta Nedelja po południowej stronie wyspy.

Winiarze z Jelsy i okolic

Trzech mistrzów winiarskich z Jelsy: Andro Tomic, Ivo Dubrovnic i Teo Huljic

Kiedy w 2002 roku kupiłem swój pierwszy dom w Jelsie, bardzo sympatyczny pan mówiący po francusku, z brodą jak u Świętego Mikołaja, przywitał mnie butelką różowego wina, oznajmiając, że jest moim pierwszym sąsiadem. Minęło wiele lat, zanim zdałem sobie sprawę, że Jelsa jest nie tylko dalmatyńską stolicą wina, ale moim sąsiadem był jeden z jej najsłynniejszych synów – Andro Tomić. Dziesięć lat później pisałem artykuł o tym, jak Andro zaprezentował swoje słynne wino deserowe prošek w Parlamencie Europejskim. Chodziło o sprawę „prosecco przeciwko prošek”, która miała miejsce w czasie, gdy Chorwacja wchodziła do UE w 2013 roku.

Degustacja win Tomić jest niezapomnianym przeżyciem. Winiarnia Bastijana, znajdująca się obok hotelu Hvar, na pierwszy rzut oka niczym się nie odróżnia od zwykłych winiarni. Wejdź jednak do środka, a ujrzysz jedną z najlepszych sal degustacyjnych w Chorwacji. Ta winiarnia, mieszcząca się w romańskiej piwnicy przypominającej Pałac Dioklecjana (togi są opcjonalne) z pewnością zapewni Ci niezapomniane doznania smakowe.

Z mniejszą ilością słów, ale z dużo większą ilością świec, na pierwszy plan wychodzi – Ivo Dubokovic. Ma on w swojej ofercie całą gamę wybornych win, z których niektóre należą do najbardziej cenionych na stołach restauracyjnych w Zagrzebiu i nie tylko. Jego degustacje organizowane przy świecach, wśród beczek piwnicy z winami w jego rodzinnym domu są po prostu wspaniałe. Tym bardziej, gdy w trakcie mamy okazję skosztować także jego aromatyzowanej oliwy z oliwek.

Teo Huljic zaś jest moim zdaniem jednym z najciekawszych winiarzy w Chorwacji.
Mianowicie pasjonuje się wyspą i jej winiarskim dziedzictwem, przy czym nie boi się jednak eksperymentować z międzynarodowymi szczepami. Z jednej strony pracuje nad zachowaniem lokalnych szczepów, takich jak Mekuja i Palaruza, z drugiej zaś wprowadza Chardonnay na wyspę Hvar i miesza je z lokalnymi, rodzimymi odmianami. Jeśli chcesz posmakować najlepsze lokalne potrawy i wino, odwiedź Konobę Huljic na starym mieście i ciesz się połączeniem smaków, jakie może zaoferować Ci tylko Teo na jego uroczo nierównych kamiennych stołach, nad którymi wiecznie czuwają drzewa cytrynowe.

Winogrona z Hvaru, ręce z Londynu: Jo Ahearne, Brytyjska Mistrzyni Wina

W 2014 roku do wyspiarskich producentów dołączył nowy winiarz, pierwszy Mistrz Wina produkujący wino w Chorwacji. A tak naprawdę – Mistrzyni. Jo Ahearne zaczęła łączyć lokalne rdzenne szczepy z wyspy Hvar, aby stworzyć oszałamiającą kolekcję czerwonych, białych i różowych win. Wina te można znaleźć daleko poza Chorwacją, miejscach takich jak jak Kioto i Melbourne. Jeśli chciałbyś je skosztować będąc na Hvarze, odwiedź winiarnie Jo Ahearne w miejscowości Vrisnik, położonej zaledwie 2 km od Jelsy.

Wina z wioski Svirče:  od złotego medalu do trzygwiazdkowej restauracji Michelina

Jelsę uznaję za stolicę winiarską Dalmacji nie tylko dzięki wspaniałym winiarzom w samym mieście, ale także dzięki jakości win wytwarzanych w sąsiednich wioskach. Svirče znajduje się zaledwie 2 km od Jelsy, a w nim założona została Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna Svirče (Poljoprivredna zadruga Svirče), której potężne czerwone wina wielokrotnie zdobyły międzynarodowe nagrody. Flagowy produkt Ivan Dolac Barrique był pierwszym w Chorwacji certyfikowanym ekologicznym winem szczepu Plavac Mali i trzykrotnie zdobył złoty medal na targach BioFach w Niemczech.

W Svirče mieści się również winiarnia Vina Carić, mająca przepiękną salę degustacyjną nad kanałem w Vrboska. Ivo Carić jest pierwszym winiarzem na Hvarze, który miał okazję serwować swoje wino w trzygwiazdkowej restauracji Michelina. Chodziło o Ploški Plovac Barrique, a serwowano go w restauracji w Amsterdamie.

Tunelem na Złotą Wyspę – Zlatan Otok

Być może jednak najbardziej znanym winiarzem na Hvarze jest Zlatan Otok z Sveta Nedelja. Jego winnice, położone na stromym zboczu po południowej stronie wyspy, są idealnym miejscem na uprawę winogron szczepu Plavac Mali. Zlatan Grand Cru to jedno z najbardziej cenionych i nagradzanych chorwackich win.

Jelsa dla dzieci: bezpieczny styl życia

Tak po prostu jest.

Bez wątpienia jestem w tym kontekście subiektywny, bo to właśnie tutaj dorastały moje dzieci, ale naprawdę nie sądzę, że jest lepszy sposób i miejsce, by spędzić pierwsze lata dzieciństwa: Moje dzieci w wieku 3 lat pływały w Adriatyku, spędzały czas na działce z swoim Dziadkiem, w otoczeniu natury, z dala od pułapek komercyjnych i wszelkich niebezpieczeństw współczesnej epoki.

’Za Križen' i dlaczego Wielkanoc to świetny czas na wizytę

Jak już wspomniano powyżej, procesja Za Krizen jest jedną z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu Jelsy. Niesienie krzyża uważane jest tutaj za wielki zaszczyt. Rodzice wpisują swoje dzieci zaraz po urodzeniu na listę oczekujących. Następny dostępny termin w momencie pisania tego artykułu to rok 2051. Dowiedz się więcej w tej wspaniałej relacji z angielskimi napisami, przygotowanej przez telewizję Hvar.

Natomiast procesja to tylko część (przed)wielkanocnego klimatu. Mianowicie jest to jedna z najważniejszych uroczystości religijnych w roku, zwykle mająca miejsce przed rozpoczęciem sezonu, więc zdaje się, że wraz z nią cała wyspa budzi się do życia. Dodajmy do tego fakt, że dalsza rodzina i krewni wracają na Hvar, by wziąć udział w procesji oraz innych uroczystościach.  Jest to więc wyjątkowa okazja do radości. Gorąco więc zapraszam do Jelsy w czasie Świąt Wielkanocnych!

Turystyka ławkowa w Jelsie

Co mam Wam powiedzieć? Mam lekką obsesję na punkcie koncepcji siedzenia na Ławce w Dalmacji. Odgrywa ona rolę swoistego tronu miejscowych mężczyzn, na którym nigdy nie pije się alkoholu oraz gdzie każdy zdaje się mieć swoje miejsce według ustalonej hierarchii.

Znany jako „Wikipedia wyspowa” lub „Dalmatyńskie Google”, zasób wiedzy siedzących na Ławce jest kultowy. Zaproszenie na Ławkę uważne jest za bardzo duży zaszczyt i było ono czymś, za czym od lat potajemnie tęskniłem. Aż pewnego dnia, po zaledwie 13 latach życia na wyspie, wydarzyło się coś nie do pomyślenia – zastałem zaproszony, by zasiąść na Ławce.

Kult Ławki nabrał popularności, a turyści faktycznie zaczęli przyjeżdżać do miasta, aby zrobić sobie selfie na Ławce.

Niestety Ławka w międzyczasie została usunięta, w imię postępu. Mamy nadzieję, że wkrótce zostanie przywrócona do pozycji, która jej się należy.

Pogoda na Hvarze

Zdjęcie z 4 lutego 2012 r. Tak, czasami pada śnieg… Ale niezbyt często.

Aby uzyskać najnowszą prognozę pogody dla  Jelsy, kliknij tutaj lub poniżej:

JELSA Hvar island

Kupno nieruchomości w Jelsie

Boom na rynku nieruchomości z 2004 roku wydaje się już jako odległa przeszłość, ale faktem jest, że ludzie wciąż kupują nieruchomości w Jelsie. Jednym z najlepszych ekspertów w dziedzinie kupna nieruchomości na wyspie jest biuro Balustrade Estates. Więcej o tym, jak wygląda zakup nieruchomości w Chorwacji dowiedz się w naszym artykule na ten temat.

Kamery internetowe w Jelsie

Życie w Jelsie można teraz obserwować 24 godziny na dobę, dzięki kamerom internetowym dostępnym na stronie Enjoy Jelsa. Zespół Enjoy Jelsa co roku zapewnia także transmisję na żywo procesji Za Krizen, nagrywając ją dwoma kamerami  – na głównym placu i przy głównym kościele. Przez resztę roku włączone są trzy kamery – jedna na głównym placu, druga z widokiem na port i stare miasto oraz trzecia z widokiem na port (umieszczona na starym mieście).

Więcej informacji

Więcej informacji o Jelsie można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej lokalnej Wspólnoty Turystycznej. Chociaż kiedyś byłem bardzo krytyczny wobec działalności Wspólnoty Turystycznej Miasta Jelsy (i to nie bez powodu), dzisiaj przyznaję, że jej nowa strona internetowa jest o niebo lepsza niż poprzednia.

Jelsa Tourist Board (Wspólnota Turystyczna Miasta Jelsy)
Trg Tome Gamulina 1
21465 Jelsa
Tel: +385 (0)21 761 017
[email protected]
Oficjalna strona internetowa Wspólnoty Turystycznej Miasta Jelsy.

Aby śledzić najnowsze wiadomości z Jelsy, odwiedź poświęconą temu tematowi stronę portalu TCN.